code oranje voor hitte: waarom 38 graden in juni echt een alarmsignaal is
Nederland, maandag, 22 juni 2026.
Vanaf woensdag 24 juni geldt in negen Nederlandse provincies code oranje: temperaturen schieten omhoog naar 38 graden. Voor juni is dat extreem zeldzaam. Het KNMI geeft dit jaar al een recordaantal van twaalf keer code oranje af – meer dan ooit. Kwetsbaren, zoals ouderen en chronisch zieken, lopen groot risico. Hitte kan ook leiden tot natuurbranden en problemen in de landbouw. Europa kreunt onder dezelfde hittegolf, met temperaturen boven de 40 graden. In Frankrijk wordt vandaag mogelijk de warmste dag ooit gemeten. Klimaatverandering maakt dit soort hittegolven steeds normaler. Blijf binnen, drink voldoende en let op elkaar.
hitte treft midden en zuiden: waarom deze temperaturen gevaarlijk zijn
Vanaf woensdag 12:00 uur geldt in Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland, Zeeland, Noord-Brabant, Gelderland, Overijssel, Limburg en Flevoland code oranje voor extreme hitte [2]. De temperaturen stijgen naar 34 graden of hoger, met uitschieters tot 38 graden in het zuidoosten [1]. Voor juni is dit uitzonderlijk: het nationale hitterecord voor juni staat op 37,9 graden, gemeten in Venlo op 27 juni 1947 [1]. “Het is zelden voorgekomen dat we code oranje geven voor de hitte in juni,” zegt een KNMI-woordvoerder [1]. Dit jaar telt al twaalf keer code oranje – een record [1]. In 2010, het vorige recordjaar, waren het er elf [1]. Klimaatverandering speelt hierin een duidelijke rol: extreem warme dagen (35 graden of meer) komen nu bijna drie keer vaker voor dan in de vorige eeuw [1]. Peter Siegmund van het KNMI: “Gisteren heb ik nog een kaartje gemaakt met dagen boven de 35 graden in Nederland. Dat komt deze eeuw veel meer jaren voor, en de temperaturen zijn ook echt veel hoger.” [2]
gezondheid en infrastructuur onder druk: wat betekent dit voor jou?
De hitte brengt risico’s met zich mee, vooral voor ouderen, jonge kinderen en mensen met chronische aandoeningen [1][2]. Het RIVM adviseert om tijdens de warmste uren (12:00–18:00) binnen te blijven, voldoende te drinken en inspanningen te beperken [2]. In Frankrijk zijn sinds zaterdag al dertien mensen verdronken, op zoek naar verkoeling [5]. Ook in Nederland kunnen problemen ontstaan: Rijkswaterstaat heeft in Limburg en Noord-Brabant het hitteprotocol ingesteld omdat het wegdek al 38 graden kan worden [5]. De NS voert extra controles uit op wissels, sporen en bovenleidingen [5]. In Oisterwijk moest de brandweer een vrouw bevrijden die vastzat in een glazen lift – ze werd afgekoeld met water en ijs [5]. En in Ede was de kaasafdeling van een supermarkt leeggekocht door de hitte [5]. Gemeenten bereiden zich voor: ze openen koele ruimtes en delen drinkwater uit [1]. Mark van Aalderen, directeur van de TT Assen: “Zomerse temperaturen horen bij een groot buitenevenement als de TT, maar goed voorbereid zijn is belangrijk.” [5]
europa kreunt onder hittegolf: ‘dit wordt de nieuwe norm’
Nederland staat er niet alleen voor. In Frankrijk wordt vandaag mogelijk de warmste dag ooit gemeten, met temperaturen tot 41 graden [2]. In het zuidoosten van Frankrijk zijn al twee kinderen (2 en 4 jaar) overleden nadat ze in een auto werden achtergelaten – de temperatuur binnen steeg naar 40 graden [2]. België past treinschema’s aan en zet gratis waterpunten in bij stations [2]. Spanje en het VK kampen eveneens met extreme hitte: in het VK geldt code rood voor 24 en 25 juni, met temperaturen tot 40 graden [2]. Siegmund van het KNMI legt uit waarom deze hittegolven steeds vaker voorkomen: “Dat komt door de wind uit Zuid-Europa, waar het sterk opwarmt door klimaatverandering. De tropen schuiven op naar het noorden, en dit is daar ook een symptoom van.” [2] De gevolgen zijn duidelijk: koele zomerdagen (onder de 15 graden) komen in Nederland vrijwel niet meer voor [6]. In 2020 werd de laatste koele zomerdag gemeten in De Bilt [6]. Het aantal tropische dagen (30 graden of meer) neemt juist toe: begin vorige eeuw was het op de helft van de zomerdagen warm, nu al op ruim driekwart [6]. Voor verkoeling hoef je dus niet meer naar het zuiden – die hitte komt naar ons toe [6].