Drone doorprikt beveiliging van Europa's grootste kerncentrale opnieuw
Zaporizja, dinsdag, 5 mei 2026.
Meetapparatuur in de kerncentrale Zaporizja raakte beschadigd na een droneaanval gisteren. De IAEA bevestigt dat meteorologische instrumenten buiten werking zijn. Dit markeert opnieuw hoe kwetsbaar Europa’s grootste nucleaire faciliteit is, ondanks Russische bezetting sinds 2022. De VN-waakhond roept op tot militaire terughoudendheid rond alle kernfaciliteiten.
Meteorologische apparatuur getroffen in Oekraïense centrale
Een drone heeft op 3 mei 2026 het externe stralingslaboratorium van kerncentrale Zaporizja geraakt [1][2]. IAEA-experts die gisteren toegang kregen tot de faciliteit, ontdekten dat meteorologische meetapparatuur van het laboratorium definitief buiten werking is [1][3]. Het laboratorium ligt buiten de eigenlijke centrale, maar speelt een cruciale rol bij het monitoren van omgevingsrisico’s [2]. IAEA-directeur Rafael Grossi riep opnieuw op tot “maximale militaire terughoudendheid in de buurt van alle nucleaire faciliteiten” [1][3]. Voor Nederlandse energiezekerheid betekent dit meer druk op alternatieve energiebronnen, omdat elke verstoring van Europese kerncentrales de stroommarkt raakt.
Vierde jaar van nucleaire roulette aan frontlinie
De kerncentrale Zaporizja, Europa’s grootste met zes reactoren, staat sinds de Russische invasie van februari 2022 onder Russische controle [3]. Beide partijen beschuldigen elkaar regelmatig van militaire acties die de veiligheid compromitteren [3]. De centrale ligt nabij de frontlinie en heeft al meerdere droneaanvallen ondergaan sinds het conflict begon [3]. Een externe stroomlijn die nodig is om nucleaire brandstof koel te houden, is sinds eind maart buiten werking [3]. De IAEA probeert een lokaal staakt-het-vuren te regelen om reparatiewerkzaamheden uit te voeren [3]. Nederlandse huishoudens merken dit indirect: elke nucleaire crisis in Europa verhoogt de onzekerheid over energieprijzen en leveringszekerheid.
Permanente bewaking van nucleaire tijdbom
Rafael Grossi heeft meerdere bezoeken gebracht aan de centrale sinds de Russische overname [3]. De IAEA heeft permanent waarnemers gestationeerd bij Zaporizja en de drie andere functionerende kerncentrale van Oekraïne [3]. De centrale produceert momenteel geen elektriciteit, maar de nucleaire brandstof moet koelgehouden worden om een ramp te voorkomen [3]. Voor Nederland betekent dit verhoogde waakzaamheid: onze eigen kerncentrale Borssele ligt weliswaar ver van het conflict, maar nucleaire incidenten kennen geen grenzen. Radioactieve wolken stoppen niet bij landsgrenzen, zoals Tsjernobyl in 1986 bewees [GPT].