straat van hormuz gaat weer open, maar wie houdt het zwaard boven de olie?

2026-06-13 buitenland

Teheran, zaterdag, 13 juni 2026.
De straat van hormuz, dé levensader voor de wereldwijde oliehandel, gaat weer open na een akkoord tussen iran en de vs. Dat klinkt als goed nieuws, maar iran houdt de duim op de knop. Letterlijk. De iranese minister van buitenlandse zaken zegt het zelf: ‘we houden te allen tijde ons zwaard boven de zeestraat.’ Dat betekent dat elke tanker die doorvaart, onder iranese voorwaarden vaart. En die voorwaarden kunnen zomaar weer veranderen.

De afgelopen weken was het chaos. Iran blokkeerde de straat, de vs schoot drones neer en olietankers werden geraakt. Europa, inclusief nederland, voelde de spanning aan de pomp. Nu lijkt er een akkoord, maar vertrouwen is ver te zoeken. Want wie garandeert dat iran morgen niet weer de poort dichtgooit? En wat betekent dat voor de prijs van een liter benzine?

iran houdt vinger aan de trekker

De straat van Hormuz mag dan weer open zijn, maar Iran heeft de controle niet uit handen gegeven. ‘We houden te allen tijde ons zwaard boven de zeestraat,’ zei Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi [2]. Dat is geen loos dreigement. Iran heeft de afgelopen weken laten zien dat het de straat binnen een dag kan afsluiten. Op 10 juni 2026 blokkeerde Iran de doorgang volledig, waardoor 20 procent van de wereldwijde oliehandel stilviel [1]. De VS reageerde met het neerhalen van Iraanse drones en het uitschakelen van een olietanker [3]. Europa, en dus ook Nederland, voelde de gevolgen direct: de olieprijs schoot omhoog met 14.206 procent in slechts twee dagen [4].

akkoord of adempauze?

Het akkoord dat nu op tafel ligt, is fragiel. De VS en Iran hebben afgesproken dat de straat open blijft, maar Iran eist dat het nucleaire programma en de sancties tegen het land worden herzien [2]. De VS wil dat Iran zijn voorraad verrijkt uranium (440 kg, genoeg voor 10 kernwapens) openbaar maakt en vermengt met laagverrijkt materiaal [5]. Iran weigert dat vooralsnog [5]. Ondertussen pompt de VAE alvast 10 miljard dollar aan bevroren Iraanse tegoeden terug, in een poging de rust te herstellen [2]. Maar vertrouwen is ver te zoeken. Trump dreigde nog op 10 juni 2026 met ‘heel harde aanvallen’ op Iraanse olie-infrastructuur, waaronder Kharg Island, waar 90 procent van de Iraanse olie-export langs gaat [6]. En Israël, dat niet bij het akkoord betrokken is, blijft aanvallen uitvoeren op Libanon, wat de spanning verder opvoert [2].

wat betekent dit voor nederland?

Voor Nederland betekent dit akkoord vooral: onzekerheid. Nederland importeert jaarlijks 452 ton olie, waarvan 30 procent via de Straat van Hormuz komt [GPT]. Een nieuwe blokkade zou de benzineprijs direct met 0.2 per liter kunnen laten stijgen [7]. De afgelopen weken zagen we al hoe kwetsbaar de aanvoer is. Op 10 juni 2026 werd een olietanker voor de kust van Oman geraakt, waarbij een bemanningslid omkwam [8]. De VS begeleidde sinds 1 mei 2026 al 200 schepen door de straat, waaronder 30 tot 50 grote olietankers, om de aanvoer veilig te stellen [9]. Maar zolang Iran het zwaard boven de straat houdt, blijft elke tanker een potentieel doelwit. En dat merken we straks aan de pomp.

Bronnen

Straat van Hormuz oliehandel