Netanyahu overleeft alles: oorlog, corruptie en nu ook verkiezingen

2026-06-02 buitenland

Jeruzalem, dinsdag, 2 juni 2026.
Terwijl Israël afstevent op verkiezingen tussen 8 september en 20 oktober 2026, staat Netanyahu er verrassend sterk voor. Zijn Likud blijft met 25 zetels de grootste partij. De oppositie heeft simpelweg geen antwoord.

De man die blijft staan

In Israël staat de politieke teller op nul. Op 1 juni 2026 stemde de Knesset met 106 stemmen vóór — en nul tegen — voor de ontbinding van het parlement [7]. De verkiezingen komen er aan, ergens tussen 8 september en 20 oktober 2026, afhankelijk van een akkoord met de ultraorthodoxe partijen [7]. De directe aanleiding: een escalerende ruzie over de militaire dienstplichtvrijstelling voor ultraorthodoxe joden, die eind mei 2026 uitmondde in een eerste stemming waarbij 110 van de 120 parlementsleden vóór ontbinding stemden [1]. En toch — wie profiteert het meest van deze chaos? Benjamin Netanyahu. Een peiling van Channel 13 op 1 juni 2026 laat zien dat zijn Likud-partij met 25 zetels de grootste blijft, en dat zijn rechtse blok 56 van de 120 zetels haalt [1]. Dat is relevant voor Nederland: Israël is een belangrijke diplomatieke partner van Den Haag, en de politieke koers van Netanyahu raakt direct aan vraagstukken die ook in de Nederlandse politiek en samenleving leven — van wapenexport tot de positie van de Nederlandse joodse en moslimgemeenschappen.

Oorlog als verkiezingsstrategie

Netanyahu is geen geluksvogel. Hij is een strateeg. Yonatan Mendel, hoofddocent Midden-Oostenstudies aan de Ben-Gurion Universiteit, noemt hem ‘bijna een magiër, een machiavellistische figuur’ [1]. Sinds zijn terugkeer aan de macht in 2009 profileert Netanyahu zich als de enige leider die Israël kan beschermen [1]. Die boodschap werkt: voor zijn aanhangers zijn de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 en de oorlogen die volgden geen bewijs van falen, maar een bevestiging van zijn gelijk [1]. Op 28 mei 2026 maakte Netanyahu bekend dat hij het leger opdracht heeft gegeven om 70 procent van Gaza in te nemen [2]. De bufferzone is ondertussen al eigenhandig uitgebreid met 11 procent bovenop de oorspronkelijk afgesproken 53 procent — door simpelweg betonblokken verder het Palestijnse gebied in te schuiven [2]. Tegelijkertijd voert Israël de luchtaanvallen in Zuid-Libanon verder op, met opnieuw doden en gewonden in het weekend van 31 mei 2026 [4]. De VN-Veiligheidsraad hield op 1 juni 2026 een spoedvergadering [4]. Secretaris-generaal António Guterres plaatste Israël op 29 mei 2026 op een zwarte lijst voor seksueel geweld, waarop Israëlisch politicus Danny Danon reageerde: ‘We zijn klaar met deze VN-secretaris-generaal’ [6]. Internationaal staat Israël er steeds verder alleen voor [6] — maar intern versterkt dat precies de positie van Netanyahu.

De oppositie zoekt nog steeds haar leider

Het echte probleem voor Israël is niet Netanyahu. Het is de oppositie. Mendel is helder: ‘Er is geen duidelijke leider. Benny Gantz, Yair Lapid, Gadi Eisenkot — geen van hen heeft zich kunnen ontwikkelen tot de onbetwiste leider van het centrumkamp. Dat is een van de redenen waarom Netanyahu blijft winnen’ [1]. Politicoloog en voormalig politiek adviseur Dahlia Scheindlin vult aan: de partijblokken zijn al bijna twee jaar vrijwel onveranderd in omvang [1]. Wie er ook wint in het najaar van 2026: ‘Het zal iemand van rechts zijn’ [3]. Wat ‘rechts’ betekent is daarbij ook nog eens verschoven. Scheindlin: ‘Zelfs centrumkandidaten spreken niet meer over een Palestijnse staat’ [1]. Voor Netanyahu zelf is de toekomst grilliger dan de peilingen suggereren. Bronnen binnen de Israëlische politiek en inlichtingendiensten melden op 31 mei 2026 dat hij een mogelijke deal tussen de VS en Iran als ‘ronduit rampzalig’ beschouwt [5]. Een medewerker omschrijft zijn positie kernachtig: ‘Hij is volledig verlamd en weet dat hij niets zal kunnen doen’ [5]. Er wordt in Israël gespeculeerd dat Netanyahu vóór de verkiezingen zal aftreden om zowel een verkiezingsnederlaag als een mogelijke celstraf wegens corruptie te ontlopen [5]. De man die alles overleeft, staat voor de moeilijkste test nog.

Bronnen

Israël Netanyahu