Nederland en Duitsland willen uitgeprocedeerde asielzoekers buiten de EU opvangen
Den Haag, vrijdag, 5 juni 2026.
Eind 2026 openen vijf EU-landen hun eerste uitzetcentrum buiten Europa. Eerdere pogingen, zoals het Britse Rwanda-plan, mislukten. Dit keer doen Nederland en Duitsland het samen.
Vijf landen, één plan: asielzoekers buiten de EU opvangen
Op donderdag 4 juni 2026 kwamen de ministers van vijf EU-landen bijeen om hun gezamenlijke plan te bespreken [1]. Aan tafel zaten Bart van den Brink (Nederland), Alexander Dobrindt (Duitsland), Morten Bodskov (Denemarken) en de ministers van Oostenrijk en Griekenland [1]. Het doel: eind 2026 een principeakkoord sluiten met één land buiten Europa dat bereid is uitgeprocedeerde asielzoekers op te vangen in zogenoemde ‘terugkeerhuben’ [1]. Het gastland krijgt in ruil daarvoor financiële en economische steun [1]. De daadwerkelijke operationele uitwerking en eerste aankomsten zijn gepland voor 2027 [1]. Van den Brink noemde het Europese migratiepact ‘de grootste hervorming ooit’, maar voegde er direct aan toe: ‘Maar het pact zelf zorgt er niet voor dat er minder mensen hierheen komen’ [1]. Dat is precies waarom de vijf landen verder gaan dan het pact alleen. Eurocommissaris migratie Magnus Brunner omschreef het pact als ‘de start en niet de finish’ [1]. Op 12 juni 2026 treedt dat pact in werking — het schrijft snellere asielprocedures voor aan kansarme asielzoekers [1]. Een week eerder, in de week van 1 juni 2026, gaven de EU-landen en het Europees Parlement al groen licht voor de wettelijke mogelijkheid om dit soort uitzetcentra buiten de EU op te richten [1].
Rwanda, Oeganda en nu… wie wordt de derde?
Het idee van opvang buiten de EU is niet nieuw. Het Verenigd Koninkrijk probeerde het eerder met Rwanda — dat plan strandde in juridische procedures [GPT]. Nederland had zelf plannen voor een uitzethub in Oeganda, maar ook dat voornemen werd stopgezet [1]. Dobrindt stelt dat terugkeerhuben buiten de EU noodzakelijk zijn om mensensmokkel te bestrijden, en dat dit nu mogelijk is door een koerswijziging van Duitsland in de afgelopen jaren [1]. Welk land de nieuwe hub gaat huisvesten, is nog niet bekend [alert! ‘De bron noemt geen specifiek kandidaat-land voor de terugkeerhub’]. Deens minister Bodskov gaf zijn EU-collega’s de verzekering dat de nieuwe centrumlinkse Deense regering het strenge asielbeleid van zijn voorganger gewoon voortzet [1]. Drie landen met verschillende politieke achtergronden, maar op dit dossier één lijn. Ondertussen stemde de Tweede Kamer op 4 juni 2026 over een aanpassing van de wet Terugkeer en vreemdelingenbewaring [2]. Die wet verplicht vreemdelingen straks mee te werken aan een gesprek met de ambassade voor een noodreisdocument — een praktische schakel in de keten die uitzetcentra buiten de EU überhaupt werkbaar maakt [2].
Wat betekent dit voor u?
Voor de Nederlandse burger betekent dit beleid concreet: uitgeprocedeerde asielzoekers worden niet langer in Nederland of elders in de EU opgevangen in afwachting van uitzetting, maar in een centrum buiten Europa [1]. Voorstanders zien dit als een krachtig signaal aan mensensmokkelaars: de route naar Europa loopt dood [1][GPT]. Critici wijzen op juridische en humanitaire bezwaren — en de geschiedenis geeft hen enig gelijk, gezien de mislukte eerdere pogingen [1][GPT]. Het kabinet-Schoof, met Van den Brink als minister voor Asiel en Migratie namens de NSC, positioneert Nederland uitdrukkelijk als koploper in Europa op dit dossier [1]. Of dit keer het principeakkoord er wél komt, wordt duidelijk voor het einde van 2026 [1]. Tot die tijd is het afwachten welk land buiten de EU zijn hand opsteekt — en voor welke prijs [alert! ‘Er is geen informatie beschikbaar over de financiële omvang van de compensatie voor het gastland’].