Van Ark onder ede: 'Het was kiezen tussen slecht en slecht'
Den Haag, woensdag, 10 juni 2026.
Vandaag, 10 juni 2026, staan Van Ark en Koolmees onder ede. Eén uitspraak vat alles samen: corona was nooit kiezen tussen goed en fout.
Code zwart en mondkapjes: Van Ark legt verantwoording af
Vandaag, woensdag 10 juni 2026, is het dag zes van de parlementaire coronaverhoren in de Tweede Kamer [1][5]. Oud-minister Tamara van Ark (VVD) zit vanaf 10.00 uur in de verhoorstoel [5]. Zij was eerst staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en stapte in de zomer van 2020 over naar Volksgezondheid als minister voor Medische Zorg — als opvolger van de tijdelijke invaller Martin van Rijn [1][3]. Haar centrale rol in de crisisaanpak maakt haar vandaag tot een van de meest verwachte getuigen. De commissie ondervraagt haar over de IC-capaciteit, de inkoop van beschermingsmiddelen zoals mondkapjes, en de loodzware voorbereiding op een eventuele ‘code zwart’ [7]. Rond kerst 2020 en in het voorjaar van 2021 was dat scenario concreter dan ooit [4]. Van Ark zei in het verhoor: ‘Ik vond zelfs de oefening al loodzwaar, daarom kan ik het me zo goed herinneren.’ [2][4] Over de politieke grenzen aan medisch handelen was zij glashelder: ‘Artsen zeggen: omgaan met dilemma’s is ons werk. Maar soms kan er medisch gezien geen verschil meer worden gemaakt. Dan is het nodig daar ook politiek iets van te vinden.’ [1] En over de algehele toon van haar ministerschap: ‘Dit was niet kiezen tussen iets goeds en iets slechts. Het was kiezen tussen slecht en slecht.’ [2][4] Van Ark legde in september 2021 haar taken neer vanwege een nekhernia — zij was daarmee de negende bewindspersoon die voortijdig opstapte uit kabinet-Rutte III [1][2]. In het verhoor erkende zij ook de politieke cultuur rondom werkdruk: ‘In de politiek is het ook lastig om werkdruk te bespreken. Ik deed ook alsof alles goed ging.’ [3][7]
Koolmees en de trojka: 80 miljard euro en een intern front
Om 14.00 uur is het de beurt aan Wouter Koolmees (D66), huidig directeur van de NS en voormalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid [3][5][7]. Hij was samen met Wopke Hoekstra en Eric Wiebes de architect van de economische steunpakketten — door premier Mark Rutte destijds ‘de trojka’ genoemd [1]. In anderhalf jaar tijd trokken zij circa 80 miljard euro uit om bedrijven en werknemers overeind te houden [1]. De NOW-regeling, waarmee werkgevers loonsteun kregen tijdens de lockdowns, was zijn bekendste instrument [GPT]. Maar Koolmees kijkt vandaag ook terug op de spanningen binnen het kabinet. In het najaar van 2020 waarschuwde hij intern dat de focus te veel op de medische kant lag [1]. Faillissementen, psychische problemen, maatschappelijke schade — dat moest zwaarder meewegen, vond hij [1]. Die spanning beschreef hij als volgt: ‘De horecaondernemer die moet sluiten en zegt dat iedereen die overlijdt oud is. De mensen in de zorg die vragen: doe meer, onze IC’s liggen vol. Je ziet het botsen.’ [1] Toch relativeerde hij de tegenstelling: ‘Als het virus sterk om zich heen grijpt, en de IC’s vol dreigen te lopen, vindt iedereen dat je wat moet doen. Het was nooit witte jassen versus economen.’ [1] De commissie kan hem ook bevragen over de interne verdeeldheid: sociaaleconomische ministers die wilden heropenen versus zorggerichte bewindslieden die op de rem trapten [5]. Bijzonder detail aan de zijlijn: Van Ark en Koolmees waren in maart 2021 ook kortstondig samen verkenner tijdens de kabinetsformatie — een klus die na een week strandde door gelekte documenten en chaos [5].
Wat betekent dit voor u?
De enquêtecommissie bestaat uit voorzitter Daan de Kort (VVD), Songül Mutluer (PN), Dion Huidekooper (D66), Annelotte Lammers (Groep Markuszower) en André Poortman (CDA) [2][4]. Zij horen in negen weken tijd 47 kopstukken over de crisisperiode van eind 2019 tot 2022 [2][4]. Het eindrapport wordt begin 2027 verwacht [2][4]. Dat rapport kan directe gevolgen hebben voor toekomstig crisisbeleid — denk aan betere bescherming van zorgpersoneel, eerlijkere steunregelingen voor ondernemers en duidelijkere protocollen bij een volgende pandemie. Topambtenaar Roscam Abbing adviseerde de commissie al dat een crisisdirecteur-generaal in een volgende crisis direct onder een minister geplaatst moet worden [2][4]. Vrijdag staan voormalig hoogste ambtenaar Dick Schoof en oud-premier Mark Rutte gepland voor verhoor [5]. Van Ark zei het misschien het best: ‘Ik kom nog steeds mensen tegen die de coronaperiode voelen. Er waren gevolgen voor de mentale gezondheid, er zijn mensen met long covid, er is zorgpersoneel dat nog steeds een zware tijd heeft. Het is nog heel erg aanwezig.’ [3][7] De verhoren zijn vandaag live te volgen [1][5].